Archive for december, 2009

Vorige maand heb ik het IDIS-seminar “De psychologie van de koper” bijgewoond. Om verschillende redenen was ik erg enthousiast:
-het was een heel goed seminar;
-ik was weer eens zeer geconcentreerd met mijn eigen vak bezig;
-ik hoefde even een dag niet met mijn moeder bezig te zijn.

Tranen met tuiten

Dat laatste klinkt natuurlijk raar. Degenen die mij kennen, weten dat ik heel veel en met liefde voor mijn moeder bezig ben. Maar op dat moment was ik wanhopig. Mijn moeder was al een week lang aan het huilen (ze zou het uiteindelijk drie weken volhouden). En hoewel ik wel vage ideeën had wat er nu precies aan de hand was, kon ik het niet goed benoemen. Het seminar bracht daar verandering in.

“Wij willen ons het liefste gelukkig voelen*. Sociale druk is de motor van ons dagelijks gedrag.** Sociale en fysieke pijn wekken dezelfde reacties op***. Iedereen heeft dezelfde vijf drukpunten in zijn geest:
1. status;
2. zekerheid;
3. autonomie;
4. verwantschap;
5. rechtvaardigheid.**”

Straf

En toen snapte ik wat er aan de hand was.
Mijn moeder voelt zich geterroriseerd door een van haar medebewoonsters > verlies van autonomie. Ze vindt dat die vrouw zich ver verheven voelt boven de overige bewoners > status. Als het ma te veel wordt, gaat ze huilen, wat ze vreselijk vindt, want ‘wat moeten ze dan wel niet van mij denken’ > verlies van status. Als de verzorgenden het gekrakeel helemaal beu zijn en/of niet meer weten wat ze met de bewoners aan moeten, worden de boosdoeners op hun kamer gezet (!) > verlies van status, de autonomie en het gevoel voor rechtvaardigheid komen in het gedrang. Opgewonden demente mensen hebben een prikkelarme omgeving nodig, dus op advies van de psycholoog wordt mijn moeder aan de tafel met de zwaar dementen gezet. Mijn moeder ervaart dit als straf > ze vindt het onrechtvaardig, maar wordt er ook heel onzeker van.

Vier van de vijf drukpunten zijn geactiveerd. Geen wonder dat ze er geen zin meer in had. Dan ben je de weg in je eigen hoofd al kwijt, maar je omgeving reageert daar zo op!
Wellicht kun je zelfs zeggen dat ook het vijfde drukpunt meetelt. Een van de opmerkingen van mijn moeder is “ze willen me hier gek hebben”. Zij weet wel dat ze vergeetachtig wordt, maar ervaart zichzelf duidelijk niet als dement > ze voelt geen verwantschap met haar mede-bewoners.

Pillen

In een overleg met de psycholoog, de leidinggevende en de e.v.v.-er (eerst verantwoordelijk verzorgende) wordt geadviseerd toch weer antidepressiva toe te dienen. Inmiddels ben ik schoorvoetend en met heel veel reserves akkoord gegaan. Ik vind het een zwaktebod, omdat ik de hele situatie ook voor een groot deel wijt aan de reacties en de onkunde van de verzorgenden. Maar daar kan ik weinig aan veranderen. En mijn moeder heeft zo langzamerhand echt rust nodig.
Of wil ik zelf ook rust en is het dus ook een zwaktebod van mijn kant?



*Jos van der Zwaal, spreker tijdens het seminar
**David Rock, Sydney
***Naomi Eisenberger, Los Angeles

Ik las net een kop op teletekst: “Dakloze vrouw krijgt straatverbod”.
Geen huis, geen straat, waar moet zo’n vrouw heen?